المحقق الأردبيلي

مقدمه 10

حديقة الشيعة ( فارسى )

[ وفات : 1048 ه . ق ] . » « 1 » حكايات و كرامات مقدس اردبيلى كرامات و مقامات شگفت‌انگيز و فراوانى از « مقدس اردبيلى » نقل مىكنند كه همه آنها حاكى از « تقوا » و « خلوص » و « صفاى نفس » و توكل واقعى به خدا و اعتقاد كامل به « توحيد افعالى » است كه او را به حق شايسته لقب « مقدس » ساخته است . البته اين نكته را لازم است بگوييم كه بعضى از اين حكايات در شأن اين شخصيت عميق و محقق والامقام نيست و بيشتر به افسانه مىماند تا به حقيقت و اين گونه داستانها كه با مبالغه و شايعه و مسامحه آميخته ، قطعا براى « مقدس » فضيلت ساز نيست بلكه مقام علمى اين فقيه جليل القدر را تنزل داده و در مرتبه‌اى قرار مىدهد كه گويا ايشان هيچ اطلاعى از « فقه » و مسائل شرعى نداشته است ! محدث جليل القدر شيخ عباس قمى مىنويسد : « مولانا [ مقدس اردبيلى ] در يك سفرى از اسفار خود به كاظمين مالى [ چهار پايى ] كرايه كرده بود و صاحبش همراه نبود . چون خواست از كاظمين بيرون شود يكى از اهل بغداد كاغذى به وى داد كه به نجف اشرف برساند . مولانا آن كاغذ را گرفت لكن پياده به نجف رفت و مركوب را سوار نگشت و فرمود من از « مكارى » اذن حمل رقيمه [ نامه ] را نداشتم . هم او گويد : كه من در « تحفة الاحباب » « 2 » در حال ثقة جليل « صفوان بن يحيى » نگاشتم شبيه به اين را از ورع آن بزرگوار در حمل دو دينار . » « 3 »

--> ( 1 ) - « كتاب الخزائن » ، ص 334 . ( 2 ) - « تحفة الاحباب فى نوادر الاصحاب » در احوال اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السّلام مىباشد . ( 3 ) - « الفوائد الرضويه » ، ص 24 و براى اطلاع بيشتر از احوال « صفوان » ر . ك : « رجال كشى » چاپ داورى قم ، ص 139 . و « قاموس الرجال » ، ج 5 / 505 .